Patofizjologia
W czasie ciąży dochodzi do fizjologicznego wzrostu insulinooporności, co jest wynikiem działania hormonów łożyskowych (na przykład. laktogenu łożyskowego, progesteronu, kortyzolu). U niektórych kobiet dodatkowo trzustka nie jest w stanie wydzielić wystarczającej ilości insuliny, co prowadzi do hiperglikemii.
Czynniki ryzyka cukrzycy ciążowej
- Wiek powyżej 35 lat
- Nadwaga lub otyłość przed ciążą (BMI > 25 kg/m²)
- Dodatni wywiad rodzinny w kierunku cukrzycy typu 2
- Cukrzyca ciążowa w poprzednich ciążach
- Urodzenie dziecka o masie > 4000 g
- Zespół policystycznych jajników (PCOS)
- Nadciśnienie tętnicze
Diagnostyka cukrzycy ciążowej
Test przesiewowy: OGTT (Oral Glucose Tolerance Test)
- W Polsce obowiązkowe między 24. a 28. tygodniem ciąży.
- Test obciążenia 75 g glukozy – pomiar glikemii na czczo, po 1h i 2h.
Kryteria rozpoznania (według WHO i PTD):
- Glikemia na czczo: ≥ 92 mg/dl (5,1 mmol/l)
- Po 1 godzinie: ≥ 180 mg/dl (10,0 mmol/l)
- Po 2 godzinach: ≥ 153 mg/dl (8,5 mmol/l)
Spełnienie jednego z trzech kryteriów wystarcza do rozpoznania GDM.
Cukrzyca ciążowa u matki - Objawy
Cukrzyca ciążowa często przebiega bezobjawowo. Czasem mogą wystąpić na przykład:
- Nadmierne pragnienie i częste oddawanie moczu
- Zwiększone łaknienie
- Zakażenia układu moczowo-płciowego
- Dodatkowo nasilone zmęczenie
Cukrzyca ciążowa u matki - Postępowanie terapeutyczne
Modyfikacja stylu życia (I linia terapii)
- Dieta o niskim indeksie glikemicznym
- Regularna aktywność fizyczna (na przykład. spacery, pływanie)
- Dodatkowo kontrola masy ciała
Samokontrola glikemii
- Pomiar poziomu glukozy 4–6 razy dziennie (na czczo i 1h po posiłku)
Leczenie farmakologiczne
- W przypadku nieskuteczności diety i ruchu – insulinoterapia
- Doustne leki przeciwcukrzycowe (np. metformina) są w Polsce stosowane ostrożnie, choć w innych krajach coraz częściej są akceptowane
Cukrzyca ciążowa u matki - Potencjalne powikłania
Dla matki
- Przedwczesny poród
- Nadciśnienie ciążowe, stan przedrzucawkowy
- Zwiększone ryzyko cięcia cesarskiego
- Cukrzyca typu 2 po ciąży (do 60% kobiet w ciągu 10 lat)
- Nawrót cukrzycy ciążowej w kolejnych ciążach
Dla dziecka
- Makrosomia (masa urodzeniowa > 4000 g)
- Hipoglikemia noworodkowa
- Zespół zaburzeń oddychania
- Żółtaczka noworodkowa
- Wady rozwojowe (jeśli hiperglikemia występuje w I trymestrze)
- Zwiększone ryzyko otyłości i cukrzycy typu 2 w wieku dorosłym
Cukrzyca ciążowa u matki - Postępowanie po porodzie
- Pomiar glikemii matki w ciągu 6–12 tygodni po porodzie – test OGTT
- Monitorowanie glikemii co 1–3 lata
- Edukacja dotycząca przede wszystkim zdrowego stylu życia
- U dzieci – kontrola masy ciała i dodatkowo badania przesiewowe w kierunku zaburzeń metabolicznych
Profilaktyka
- Redukcja masy ciała przed ciążą
- Regularna aktywność fizyczna
- Dieta bogata w błonnik, uboga w cukry proste
- Planowanie ciąży u kobiet z czynnikami ryzyka
Cukrzyca ciążowa u matki - Podsumowanie
Podsumowując Cukrzyca ciążowa to coraz częstszy problem zdrowotny, który wymaga przede wszystkim ścisłego monitorowania i interdyscyplinarnego leczenia. Dlatego dzięki wczesnemu rozpoznaniu i odpowiedniemu postępowaniu można dodatkowo zmniejszyć ryzyko powikłań zarówno dla matki, jak i dziecka.
Dodatkowo może Cię zainteresować też :
- JAK UMÓWIĆ SIĘ DO PRZYCHODNI MEDICOR
- CZY MEDICOR PRZYJMUJE PACJENTÓW NA NFZ ?
- GRYPA A PRZEZIĘBIENIE POZNAJ RÓŻNICE !
- JAKPRAWIDŁOWO MIERZYĆ CIŚNIENIE KRWI ?
- NEGATYWNY WPŁYW ALKOHOLU
W MEDICOR jesteśmy gotowi wesprzeć Cię w dbaniu o zdrowie, oferując pełen zakres badań i konsultacji lekarskich. Oprócz tego chętnie dzielimy się nowinkami ze świata medycyny. W razie pytań zapraszamy do naszej poradni która umożliwia umówienie się na wizytę zarówno na NFZ jak i KOMERCYJNIE. Zapraszamy również do umówienia się PRZEZ PRZYCHODNIE lub po przez KONTAKT. Artykuł został przygotowany na potrzeby informacyjne, jeśli któraś z części tekstu jest według Ciebie nie aktualna lub może wprowadzać w błąd daj nam proszę znać TUTAJ.